تبلیغات
ازگنین سفلی رودبار الموت - مطالب نوروز در الموت

ازگنین سفلی رودبار الموت
 
معرفی الموت و روستای ازگنین سفلی

حمایت از ما



 
نوشته شده در تاریخ سه شنبه 1 اردیبهشت 1388 توسط ازگنین سفلی

نوروز در الموت

در سحر گاهی سرد و دل انگیز از میان راه‌های كوهستانی به سوی الموت پیش می‌رویم. دریاچه ای از مه روستاهای پراكنده در دره زیر پایمان را در خود فرو برده است. چشم اندازی كه در مقابل ما گسترده شده، چنان بدیع می نماید كه بیشتربه رویایی شبیه است. جاده خلوت و پیچاپیچ هراسی مبهم از گم شدگی را در دل بیدار می كند . چشم در چشم كوهستان دوخته ایم ؛ بی صدا، گویی هر یك از ما با خود تنهاست ، به سكوت اعجاب آور راه گوش می دهیم، گویی برای نخستین بار است كه در می یابیم سكوت هم شنیدنیست
قطعا نامی از الموت و حسن صباح شنیده اید ؛ در سحر گاهی سرد ، در خنكای نسیم بهار شما هم با ما راه به سرزمینی بگشایید كه حتی اگر هیچ جادویی در آن نهفته نباشد ، سرشار از رازهای ناگشوده ای است كه طبیعت مملو از زیباییش برای شما بازگو می كند
سرزمینی كه قرار است در این نوشتار بخش كوچكی از دریچه فرهنگ عامه آن را به روی شما بگشاییم ؛ سرزمین زیبای الموت است كه بر گستره ای از تاریخ تجربه های اجتماعی متنوع استوار شده است
مردمانی كه طی اقامت خود درمنطقه الموت با آنان ملاقات كردم؛ روستاییانی خوش برخورد و مهمان نوازند كه عمدتا به دامداری، كشاورزی و پرورش زنبور عسل اشتغال دارند. روستاهایی كه در این نوشته كوتاه قرار است مهمان خوان نوروزی آنان باشیم عبارتند از: روستاهای زرآباد، همان كه از اقصی نقاط ایران مردم راصبح روز عاشورا در صحن امامزاده علی اصغر به گرد چنار خونبار دور هم جمع می كند، كوشك، اوان با دریاچه بی نظیرش ، توان و گازرخان طلیعه دار قلعه الموت
به پیشواز نوروز می رویم با مراسم آیینی جشن نوروز در الموت


چهار شنبه سوری : چهار شنبه سوری در آخرین سه شنبه و چهار شنبه سال انجام می شود و به كوله چهارشنبه kulacarsanbej معروف است. مراسم چهارشنبه سوری یا كوله چهارشنبه معمولا از عصر روز سه شنبه تا شب چهارشنبه ادامه می یابد. در عصر روز سه شنبه جوانان و بچه ها، زن و مرد به دشت و كوه های اطراف می روند و مقداری بوته و هیزم گرد می آورند و با غروب آفتاب در مسیر كوچه ها ، درون حیاط ، روی پشت بام و جاهای دیگر هیزم را در چند نقطه در یك ردیف آتش می زنند و زن و مرد از روی آتش می پرند و همزمان با آن این شعر را می خوانند
سرخی تو از من
زردی من از تو
در روستای« توان » در روز چهارشنبه تكه پارچه ای را به سر چوب می بندند و به جهات مختلف پرتاب می كنند. همچنین در روز چهارشنبه سوری دامداران دام های خود را علامت گذاری می كنند. به این صورت كه گوش گوسفندان را از وسط چاك داده و به اشكال مختلف در می آورند یا اینكه یال قاطر و اسب و الاغ را قیچی می كنند
در روستای « اوان » شب چهار شنبه سوری بوته ای بزرگ روی بام منازل درست می كنند كه به گون كون gavankuh معروف است و آن را آتش می زنند و از روی آن می پرند. در این روستا مرسوم است كه شب چهار شنبه سوری به یك جوراب پشمی، نخی می بندند و از راه هواكش تهویه منازل از خانه ای آن را به خانه دیگر می فرستند ، صاحب خانه باید داخل جوراب شكلات و شیرینی یا مقداری پول بگذارد
روز چهار شنبه سوری در روستای « اوان» دو نفر تبر زن با تبر هایشان به سراغ درخت هایی می روند كه در طول سال بار نداده اند و درخت را تهدید می كنند كه اگر سال آینده بار ندهد آن را قطع خواهند كرد، دو نفر نیز ضامن درخت می شوند كه سال آینده اگر شرایط جوی مساعد باشد و باران به میزان كافی ببارد درخت به اندازه كافی بار خواهد داد و از تبر زن ها می خواهند كه به قطع درختان نپردازند
آخرین جمعه سال: در این روز مردم به مزار رفتگان خود می روند و به قرایت قرآن و فاتحه خوانی و تقسیم خیرات می پردازند. خیرات در این روزها معمولا شامل حلوا ، خرما ، میوه، همراه با نوعی نان محلی به نام ادوك advak و كوكه kuka است.


شب سال نو: شب دوم عید نوروز است. چون امكان دارد تحویل سال در نیمه شب روی دهد و آمادگی دور هم نشینی وجود نداشته باشد به همین علت در برخی نقاط شب دوم عید را به دور هم نشینی اختصاص می دهند و به آن« شب سال نو» می گویند. رسم بر این است كه در این شب پلو بپزند
عید نوروز و تحویل سال نو: در روستای زر آباد چند روز مانده به آغاز سال نو سبزه سبز می كنند و به خانه تكانی می پردازند ، سمنو می پزند و تخمه بو میدهند. شب سال نو معمولا كوكو، خورش فسنجان ، سبزی پلو ماهی ، قیمه یا پلو به همراه كشمش و خرما درست می كنند . قبل از تحویل سال معمولا به صحن امامزاده علی اصغر می روند و بعد از تحویل سال نو با آیینه و آب و قرآن به خانه هایشان باز می گردند
در روستای « اوان» هنگام تحویل سال یك« بره » داخل منزل می آورند و پس از تحویل سال تا بره از منزل خارج نشود كسی نباید از خانه بیرون برود. این كار را به نیت اینكه سالی با روزی و بركت فراوان داشته باشند انجام میدهند
نوروز خوانی( نوروز نامه): در برخی روستاها چهار نفر از پانزدهم اسفند ماه به طور گروهی در كوچه ها و محله ها به راه می افتند ، و با خواندن اشعار به در خانه های اهالی رفته ، و صاحب خانه نیز نان و تنقلات محلی و شیرینی به آنهامی دهد . نمونه اشعاری كه در نوروز خوانی در روستای توان خوانده می شود، یك نفر به عنوان بار كش و دو نفر نیز به عنوان جواب دهنده
نوروز سلطان
اسم بنده علی شیرخوان
سالی یك بار زنم دوران
یكسال رشت یك سال لاهیجان
لنگان لنگان آمدم امسال
شمی سلام
سی سلام سی علیك
جان داداش سلام علیك
اول بگویم من سلام
دوم بگویم من كلام
با اهل خانه وتمام
نوروز سلطان آمده، باد بهاران آمده

تهیه سمنو شب عید
ازاواخر اسفند ماه سمنوی شب وایام عید و روز سیزده بدر را تهیه می كنند ‍؛ طرز تهیه سمنو به قرار زیر است
سه كیلو گندم را در آب خیسانده بعد از سه روز آن را در داخل تشت می ریزند و 3 نوبت در روز به آن آب نیم گرم اضافه می كنند پانزده روز به همین صورت نگه می دارند در طول این پانزده روز گندم های جوانه زده را می كوبند و آب آن را می گیرند و بعد از تصفیه ، در داخل دیگ می ریزند و می جوشانند تا پخت شود درموقع جوشاندن مقداری آرد به آن اضافه می كنند
بعد از پخت سمنو بچه ها با خواندن اشعار ذیل ، در خواست سمنو می كنند
نه نه جان من سمنو می خواهم
یاران شیرین دهنو می خواهم
عاشقم من به لقا سمنو
سر و جانم به فدای سمنو
سمنو بهتر از جان من است
سمنو شیرینی دندان من است

سفره نوروزی
قبل از تحویل سال سفره ای می گسترانند و این مواد را بر روی آن قرار می دهند
هفت سین و آب ،آئینه ، قرآن ، شمع ،نان ،میوه ،تخم مرغ ،حلوا،خرما ،نخودچی و كشمش
افراد خانواده قبل از تحویل سال در كنار سفره می نشینند و تا زمان سال تحویل به سفره دست نمیزنند
سفره نوروزی در روستای« زرآباد » متشكل از نان، آب ، قرآن ، سمنو، سنجد، سبزه، سیب، پرتقال و شیرینی است
سفره نوروزی در روستای« اوان» عبارت از قرآن، سبزه ،آب -كه حتماً از چشمه میآورند- و خرما و سنجد است
دید و بازدید
دید و بازدید از روز اول عید تا روز سیزده بدر به طول می انجامد. رسم بر این است كه بزرگتر ها در خانه می مانند و ابتدا كوچكترها عرض ادب می كنند .در دیدها و بازدیدها معمولاً هر چند نفر كه به هم نزدیك هستند با هم همراه می شوند وبه دیدار بزرگترها می روند
در روستای« توان» و در صبح اول روز اول عید پسر بچه ای را از بیرون به منزل خود می آوردند تا وارد اطاق شود وبه خوش یمنی قدم او سالی پر بار وخوب داشته باشند. بچه نیز مقداری آب برای روشنی درا تاق می پاشد و در نهایت مبلغی به عنوان عیدی به او می دهند
مراسم سیزدهم نوروز(سیزده بدر): در روستای« زر آباد» صبح روز سیزده بدر خانواده ها به دور هم جمع می شوند و غروب به خانه های خود بر می گردند
در روستای « اوان»از روز اول عید تا روز سیزدهم زنان و دختران روی بام ها شعر می خواندند – ترانه گل گندم همه اش سرخ و سفید مال مردم یكی از این ترانه ها است
در روستای « اوان» روز سیزده بدر تمام مردم به صحرا و باغ می روند و تفریح می كنند و سبزی پلو و كوكو و ماهی می پزند

مطالب برگرفته از اینجا





طبقه بندی: نوروز در الموت، 
.: Weblog Themes By Pichak :.


تمامی حقوق این وبلاگ متعلق به پایگاه اطلاع رسانی روستای ازگنین سفلی میباشد| ezgeninsofla.mihanblog.com

  • رمز موفقیت
  • رفتن
  • ضایعات